นักดาราศาสตร์พบ “สัญญาณวิทยุประหลาด” ใจกลางทางช้างเผือก!

 54 total views

นักดาราศาสตร์ จากประเทศออสเตรเลียค้นพบ “สัญญาณวิทยุประหลาด” จากใจกลางกาแล็กซี่ทางช้างเผือก

วันนี้( 16 ต.ค.64) เพจเฟซบุ๊ก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ แจ้งว่า นักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย และทีมวิจัย ค้นพบสัญญาณวิทยุแปลกประหลาดจากวัตถุที่มีชื่อว่า ASKAP J173608.2−321635 ตั้งอยู่บนแผ่นระนาบ ห่างใจกลางของกาแล็กซี่ทางช้างเผือกออกไป ประมาณ 4° จากการศึกษาผ่านเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุ ASKAP VAST (Australian Square Kilometre Array Pathfinder Variables and Slow Transients) และกล้องโทรทรรศน์วิทยุ MeerKAT ของประเทศแอฟริกาใต้ สัญญาณดังกล่าวไม่สอดคล้องกับวัตถุใดที่เคยค้นพบ และอาจเป็นไปได้ว่ายังไม่เคยมีการค้นพบมาก่อนอีกด้วย

สำหรับชื่อ J173608.2-321635 นั้น เรียกตามตำแหน่งการค้นพบของเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุ ASKAP VAST ซึ่งตรวจหาไม่พบในช่วงแรก แต่ต่อมาพบว่ามีความเข้มสัญญาณสูงขึ้นแล้วจางหายไป และกลับมามีความเข้มของสัญญาณสูงอีกครั้ง ทีมวิจัยสามารถตรวจจับสัญญาณวิทยุจากแหล่งกำเนิดดังกล่าวได้ทั้งสิ้น 6 ครั้ง ในช่วงเดือนมกราคมถึงกันยายน ในปี ค.ศ. 2020

นอกจากนี้ ยังได้พยายามติดตามสังเกตการณ์ในช่วงคลื่นอื่นด้วย เช่น ใช้กล้องโทรทรรศน์สังเกตการณ์ในช่วงอินฟราเรด แสงที่ตามองเห็นไปจนถึงรังสีเอกซ์ และใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุ Parkes ประเทศออสเตรเลีย แต่ก็ไม่สามารถตรวจจับสัญญาณได้

ท้ายที่สุดได้ตัดสินใจใช้กล้องโทรทรรศน์ที่ไวต่อการตอบสนองสัญญาณที่ดีกว่า เรียกว่า เครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุ MeerKAT ในประเทศแอฟริกาใต้ จึงสามารถตรวจจับสัญญาณประหลาดนี้ได้ แต่พบว่ามีพฤติกรรมเปลี่ยนไปอย่างมาก นั่นคือ สัญญาณหายไปเป็นวัน ทั้งที่เคยตรวจจับได้ว่าปรากฏเป็นเวลายาวนานติดกันหลายๆ สัปดาห์จากการใช้กล้อง ASKAP VAST สังเกตการณ์ก่อนหน้านี้

คลื่นวิทยุที่พวกเราคุ้นเคยนั้น เป็นส่วนหนึ่งของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ซึ่งโดยธรรมชาติแล้ว มีการส่ายของคลื่นไฟฟ้าในหลากหลายทิศทางผสมกัน แต่สัญญาณคลื่นวิทยุประหลาดที่ตรวจจับได้นี้ ส่วนใหญ่มีการส่ายของคลื่นไฟฟ้าไปในทิศทางเดียว หรือเรียกว่ามีโพลาไรเซชันที่สูงมาก บ่งชี้ว่าวัตถุที่กำเนิด หรือสภาพแวดล้อมโดยรอบวัตถุที่กำเนิดคลื่นนี้อาจจะมีสนามแม่เหล็กทรงพลังเป็นอย่างมาก หรืออาจจะสอดคล้องกับวัตถุเช่น ดาวนิวตรอนที่มีสนามแม่เหล็กอันทรงพลัง อย่างไรก็ตาม ดาวนิวตรอนประเภทนี้โดยทั่วไปนั้นมักจะมาพร้อมกับการเปล่งแสงในช่วงแกมมาหรือเอกซเรย์ที่สว่าง ซึ่งไม่พบในกรณีนี้

นอกจากนี้ สัญญาณดังกล่าวยังมีการแปรเปลี่ยนความเข้มของสัญญาณสูงถึง 100 เท่าและมีลักษณะเปิด-ปิดสัญญาณแบบสุ่ม (เหมือนหลอดไฟติด ๆ ดับ ๆ) ซึ่งในตอนแรกทีมวิจัยสันนิษฐานว่ารูปแบบเหล่านี้คล้ายกับการเกิดพัลซาร์ (พัลซาร์เป็นดาวฤกษ์ที่กำลังใกล้จะตาย มีขนาดเล็ก ความหนาแน่นสูง และหมุนอย่างรวดเร็วพร้อมกับปลดปล่อยคลื่นวิทยุออกมา) หรือไม่ก็เป็นดาวฤกษ์ประเภทหนึ่ง ที่ปลดปล่อยสัญญาณแรงมากคล้ายการลุกจ้าของลมสุริยะ แต่อย่างไรก็ตาม ผลของการตรวจสอบข้างต้น พบว่า สัญญาณจริง ๆ ที่ตรวจวัดได้ ไม่ตรงกับวัตถุทั้งสองประเภทที่สันนิษฐานไว้

แม้งานวิจัยชิ้นนี้ ยังไม่สามารถเฉลยหรือหาคำตอบได้ว่า อะไรเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดสัญญาณคลื่นวิทยุแปลกประหลาดจากบริเวณใจกลางกาแล็กซีทางช้างเผือกของเรา แต่ในอนาคตอันใกล้การพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ ของเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุ SKA (Square Kilometre Array) อาจจะช่วยไขปริศนานี้ให้กับนักดาราศาสตร์ได้ทำการศึกษาหาคำตอบนี้ต่อไปในอนาคต

แหล่งข้อมูล

https://www.tnnthailand.com/news/sci/93873/


Smart City Thailand : 02 054 7755 , 08 6984 3245
Contact us : thunya.b@gmail.com | thunya@securitysystems.in.th

© smartcitythailand 11 โกสุมรวมใจ ดอนเมือง กรุงเทพมหานคร 10210